previous pauseresume next

خلاصه طرح دکتر زرگر- گروه رواشناسی سلامت

 

عنوان طرح: مقایسه حساسیت اضطرابی، باورهای فراشناختی و پذیرش تجارب درونی در بیماران گوارشی، قلبی و افراد سالم شهر اصفهان

Comparing anxiety sensitivity, meta-cognitive believes and acceptance in patient with cardiovascular and gastrointestinal disease and healthy individuals in Isfahan.‎

مجري اصلي:

دکتر فاطمه زرگر، مینا کاووسی

لاين تحقيقاتي مجري اصلي:

درمانهای شناختی- رفتاری، فراشناختی و مبتنی بر پذیرش

كليد واژه‌ها:

حساسیت اضطرابی، باورهای فراشناختی، پذیرش، بیماریگوارشی، بیماریقلبی

 Key Words:

Anxiety sensitivity, metacognitive believes acceptance, cardiovascular disease and gastrointestinal disease.‎

 

خلاصه طرح:

استرس به عنوان یک مفهوم روان شناختی که اغلب به صورت یک واکنش هیجانی در زمینه مسائل بین فردی، شغلی یا اجتماعی رخ می دهد، بر بروز یا تشدید بیماری ها روان تنی مؤثر است (گیتلین، لوینسون، لیکتسوس، ۲۰۰۴).

در بیماری های روان تنی، افسردگی و اضطراب می تواند با افزایش نشانه های بدنی و اختلال عملکرد و ایجاد همکاری ضعیف در رعایت رژیم درمانی به افزایش فعالیت سامانه خودکار و محور هیپوتالاموس- هیپوفیز- آدرنال و نیز تداخل در تنظیم فعالیت سامانه ایمنی بیانجامند (واکر، گلفاند، کرید وکاتون، ۱۹۹۶).سطوح بالای حساسیت اضطرابی منجر به سوگیری هایی در بازیابی و پردازش اطلاعات، خصوصاً اطلاعات مربوط به موضوعات دارای بار تهدید کننده جسمی، روانشناختی و اجتماعی می‌شود(مرادی منش، ۱۳۸۶).

واکنش افراد به نشانه های اضطرابی و علایم بدنی مرتبط با اضطراب نقش مهمی در شدت گرفتن و تداوم اضطراب دارد. بر اساس مدلهای درمانی مبتنی بر پذیرش، بخشي از اضطراب به واسطه واکنش های منفی نسبت به تجارب دروني (افکار، احساسات، انگيزه ها و حس هاي بدني و غيره) ادامه مي يابد. اين واکنش نشان دادن به هيجانات، در ترکيب با اعتقاد به گستردگي و پايدار بودن هيجانات تجربه شده مي‌تواند منجر به اين شود که تجارب دروني به شکل غيرقابل قبول، غيرقابل تحمل و ترسناک دريافت شود و باعث پديد آمدن انگيزه قوي براي فرار يا اجتناب از آن تجارب گردد. به هرحال، اگرچه هدف اجتناب از تجارب دروني،  فرونشاندن افکار، احساسات يا حسهاي بدني اضطرابي، کاهش فراواني يا تغيير شکل شان است ولي مي تواند به طور متناقض، پريشاني را افزايش دهد (لي، اورسيلو، رومر و آلن، زيرچاپ). در واقع عدم پذیرش هیجانی منجر به شکل گیری اضطراب و نشانه های بدنی شده و نقش مهمی در تشدید نشانه های بیماری های روان تنی دارد.

از سوی دیگر،ارزیابی فرد از افکار و شناخت های اضطراب‌زا که معمولا نگرانی نامیده می‌شود نیز در تشدید حالات اضطرابی و به تبع علایم بیماری های روان تنی موثر است. ارزیابی افکار با مفهوم فراشناخت معرفی شده است. این مفهوم در بر گیرنده دانش (باورها)، فرآیندها و راهبردهایی است که شناخت را ارزیابی، نظارت یا کنترل می کند(ولز، ۲۰۰۹). این نکته که مردم چگونه فکر می کنند، نقش مهمی در شناخت اختلال روانشناختی و درمان آن دارد(جوادی، لواسانی، حقیقتگو، ۲۰۱۱). باورهای فراشناختی شامل دو حیطه محتوایی گسترده هستند. باورهای فراشناختی مثبت اعتقاد بر این باورند که (نگرانی درباره آینده به من کمک می کند که برای آینده بهتر برنامه ریزی کنم). باورهای فراشناختی منفی باورهایی هستند که به کنترل ناپذیری و خطرناک بودن افکار و تجربه های شناختی مربوط می شوند(محمد خانی، فرجاد، ۲۰۰۹).

با توجه به اهمیت و نقش  حساسیت اضطرابی، پذیرش تجارب درونی و باورهای فراشناختی در شکل‌گیری و تداوم بیماری های روان تنی مرتبط با اضطراب، پژوهش حاضر در پی پاسخ به این سوال است که آیا حساسیت اضطرابی، باورهای فراشناختی و پذیرش تجارب درونی در بیماران گوارشی و قلبی با افراد تفاوت دارد؟

 

اهداف و فرضيات

الف. هدف كلي:

مقایسه حساسیت اضطرابی، باورهای فراشناختی و پذیرش تجارب درونی در بیماران گوارشی، قلبی و افراد سالم  شهر اصفهان.

ب. اهداف جزيي (اختصاصي):

  1. مقایسه ابعاد مختلف حساسیت اضطرابی بیماران گوارشی و قلبی شهر اصفهان.
  2. مقایسه ابعاد مختلف حساسیت اضطرابی بیماران گوارشی و عادی شهر اصفهان.
  3. مقایسه ابعاد مختلف حساسیت اضطرابی بیماران قلبی و عادی شهر اصفهان.
  4. مقایسه ابعاد مختلف باورهای فراشناختی بیماران گوارشی و قلبی شهر اصفهان.
  5. مقایسه ابعاد مختلف باورهای فراشناختی بیماران گوارشی و عادی شهر اصفهان.
  6. مقایسه ابعاد مختلف باورهای فراشناختی بیماران قلبی و عادی شهر اصفهان.
  7. مقایسه پذیرش تجارب درونی بیماران گوارشی و قلبی شهر اصفهان.
  8. مقایسه پذیرش تجارب درونی بیماران گوارشی و عادی شهر اصفهان.
  9. مقایسه پذیرش تجارب درونی بیماران قلبی و عادی شهر اصفهان.

روش اجرای طرح:

این پژوهش در چارچوب یک طرح علی مقایسه ای یا پس از وقوع اجرا خواهد شد. جامعه پژوهش عبارت خواهد بود از کلیه بیماران گوارشی و قلبی مراجعه کننده به مراکز پزشکی و بهداشتی شهر اصفهان (صرف نظر از اینکه ساکن شهر اصفهان باشند یا خیر) که توسط پزشک متخصص گوارش و قلب، بیماری آنها تشخیص داده شده و همتایان سالم آنها که تا حد امکان، بر اساس ویژگی های جمعیت شناختی همتاسازی خواهند شد. در این پژوهش نمونه آماری تعداد ۵۰ بیمار گوارشی در محدوده سنی ۲۰ تا ۶۵ سال که توسط پزشک متخصص گوارش معرفی خواهند شد و تعداد ۵۰ بیمار قلبی که آنها نیز در محدوده سنی ۲۰ تا ۶۵ سال هستندکه توسط پزشک متخصص قلب معرفی خواهند شد با ۵۰ نفر از افراد سالم در همین محدوده سنی به شیوه نمونه گیری گروه های جور شده انتخاب خواهند بود. داده های جمع‌آوری شده از گروهها با استفاده از نرم افزار spss-19و روش تحلیل واریانس یک طرفه و تحلیل واریانس چند راهه (مانوا) استفاده خواهد شد.

برای گردآوری اطلاعات مورد نیاز پژوهش از یک چک لیست مشخصات اولیه جمعیت شناختی به همراه سه پرسشنامه شاخص تجدید نظر شدهحساسیت اضطرابی (Anxiety Sensitivity Index- Revised;‎ ASI-R)، پرسشنامه باورهای فراشناختی (MCQ-30) و پرسشنامه فعالیت و پذیرش(Action and Acceptance Questionnaire;‎ AAQ)  استفاده خواهد شد.

 

بازگشت به صفحه اول