previous pauseresume next

خلاصه طرح دکتر زرگر- حساسيت اضطرابی

 

عنوان طرح:

مقایسه حساسیت اضطرابی، باورهای فراشناختی و پذیرش تجارب درونی در بیماران گوارشی، قلبی و افراد سالم شهر اصفهان

  • Comparing anxiety sensitivity, metacognitive believes and acceptance in patient with cardiovascular and gastrointestinal disease and healthy individuals in Isfahan.‎

 

كليد واژه‌ها:

حساسیت اضطرابی، باورهای فراشناختی، پذیرش، بیماریگوارشی، بیماریقلبی

 Key Words:

Anxiety sensitivity, metacognitive believes acceptance, cardiovascular disease and gastrointestinal disease.‎

مجري اصلي:

دکتر فاطمه زرگر، مینا کاووسی

لاين تحقيقاتي مجري اصلي:

درمانهای شناختی- رفتاری، فراشناختی و مبتنی بر پذیرش

مقدمه و ضرورت اجراي طرح (به صورت خلاصه):

در بیماری های روان تنی، افسردگی و اضطراب می تواند با افزایش نشانه های بدنی و اختلال عملکرد و ایجاد همکاری ضعیف در رعایت رژیم درمانی به افزایش فعالیت سامانه خودکار و محور هیپوتالاموس- هیپوفیز- آدرنال و نیز تداخل در تنظیم فعالیت سامانه ایمنی بیانجامند (واکر، گلفاند، کرید وکاتون، ۱۹۹۶). در سال های اخیر مفهوم نسبتاً تازه حساسیت اضطرابی به عنوان یک متغیر واسطه ای در تعداد قابل ملاحظه ای از اختلالات اضطرابی، روان تنی و شبه جسمانی توجه زیادی را به خود جلب کرده است. حساسیت اضطرابی به عنوان ترس بیش از اندازه از احساسات و علایم اضطراب و باور شخص مبنی بر آسیب زا بودن این علایم و احساس ها تعریف شده است (تیلورو همکاران، ۲۰۰۷) و از این عقیده ناشی می شود که این نشانه ها به پیامدهای بالقوه آسیب زای بدنی، روانشناختی و اجتماعی منجر می شود (رایس و مک نالی، ۱۹۸۵؛ به نقل از دیکن و همکاران، ۲۰۰۳). سطوح بالای حساسیت اضطرابی منجر به سوگیری هایی در بازیابی و پردازش اطلاعات، خصوصاً اطلاعات مربوط به موضوعات دارای بار تهدید کننده جسمی، روانشناختی و اجتماعی می‌شود(مرادی منش، ۱۳۸۶).

 

بازگشت به صفحه اول

واکنش افراد به نشانه های اضطرابی و علایم بدنی مرتبط با اضطراب نقش مهمی در شدت گرفتن و تداوم اضطراب دارد. بر اساس مدلهای درمانی مبتنی بر پذیرش، بخشي از اضطراب به واسطه واکنش های منفی نسبت به تجارب دروني (افکار، احساسات، انگيزه ها و حس هاي بدني و غيره) ادامه مي يابد. اين واکنش نشان دادن به هيجانات، در ترکيب با اعتقاد به گستردگي و پايدار بودن هيجانات تجربه شده مي‌تواند منجر به اين شود که تجارب دروني به شکل غيرقابل قبول، غيرقابل تحمل و ترسناک دريافت شود و باعث پديد آمدن انگيزه قوي براي فرار يا اجتناب از آن تجارب گردد. به هرحال، اگرچه هدف اجتناب از تجارب دروني،  فرونشاندن افکار، احساسات يا حسهاي بدني اضطرابي، کاهش فراواني يا تغيير شکل شان است ولي مي تواند به طور متناقض، پريشاني را افزايش دهد (لي، اورسيلو، رومر و آلن، زيرچاپ). در واقع عدم پذیرش هیجانی منجر به شکل گیری اضطراب و نشانه های بدنی شده و نقش مهمی در تشدید نشانه های بیماری های روان تنی دارد.

از سوی دیگر،ارزیابی فرد از افکار و شناخت های اضطراب‌زا که معمولا نگرانی نامیده می‌شود نیز در تشدید حالات اضطرابی و به تبع علایم بیماری های روان تنی موثر است. ارزیابی افکار با مفهوم فراشناخت معرفی شده است. این مفهوم در بر گیرنده دانش (باورها)، فرآیندها و راهبردهایی است که شناخت را ارزیابی، نظارت یا کنترل می کند(ولز، ۲۰۰۹). با توجه به اهمیت و نقش  حساسیت اضطرابی، پذیرش تجارب درونی و باورهای فراشناختی در شکل‌گیری و تداوم بیماری های روان تنی مرتبط با اضطراب، پژوهش حاضر در پی پاسخ به این سوال است که آیا حساسیت اضطرابی، باورهای فراشناختی و پذیرش تجارب درونی در بیماران گوارشی و قلبی با افراد تفاوت دارد؟

 روش اجرای طرح

 

این پژوهش در چارچوب یک طرح علی مقایسه ای یا پس از وقوع اجرا خواهد شد. جامعه پژوهش عبارت خواهد بود از کلیه بیماران گوارشی و قلبی مراجعه کننده به مراکز پزشکی و بهداشتی شهر اصفهان (صرف نظر از اینکه ساکن شهر اصفهان باشند یا خیر) که توسط پزشک متخصص گوارش و قلب، بیماری آنها تشخیص داده شده و همتایان سالم آنها که تا حد امکان، بر اساس ویژگی های جمعیت شناختی همتاسازی خواهند شد. در این پژوهش نمونه آماری تعداد ۵۰ بیمار گوارشی در محدوده سنی ۲۰ تا ۶۵ سال که توسط پزشک متخصص گوارش معرفی خواهند شد و تعداد ۵۰ بیمار قلبی که آنها نیز در محدوده سنی ۲۰ تا ۶۵ سال هستندکه توسط پزشک متخصص قلب معرفی خواهند شد با ۵۰ نفر از افراد سالم در همین محدوده سنی به شیوه نمونه گیری گروه های جور شده انتخاب خواهند بود. داده های جمع‌آوری شده از گروهها با استفاده از نرم افزار spss-19و روش تحلیل واریانس یک طرفه و تحلیل واریانس چند راهه (مانوا) استفاده خواهد شد.

برای گردآوری اطلاعات مورد نیاز پژوهش از یک چک لیست مشخصات اولیه جمعیت شناختی به همراه سه پرسشنامه شاخص تجدید نظر شدهحساسیت اضطرابی (Anxiety Sensitivity Index- Revised;‎ ASI-R)، پرسشنامه باورهای فراشناختی (MCQ-30) و پرسشنامه فعالیت و پذیرش(Action and Acceptance Questionnaire;‎ AAQ)  استفاده خواهد شد.