previous pauseresume next

حجم نمونه

 

 

حجم نمونه

-      حجم نمونه قبل از انجام مطالعه تعیین می‌شود که اگر اختلافی بین دو گروه بود  باید تعیین کنیم آیا اختلاف، اختلاف واقعی است یا ناشی از شانس و تصادف.

-      هرچه حجم نمونه بیشتر باشد، با اطمینان بیشتری می‌توان به این سوال پاسخ پاسخ داد که اختلاف، اختلاف واقعی است یا نه! هر چه توان بیشتر باشد اختلاف های کوچکتر زودتر معلوم می­ شود.

-       حجم نمونه براساس نتایج مطالعات پیشین تعیین می­شود. تنها در مطالعات pilot حجم نمونه براساس نظر محقق تعیین می­ شود.

-      در مطالعاتی که ریزش داریم باید درصد آن توسط محقق تعیین شود و براساس آن حجم نمونه تعیین شود.( مثلا ده درصد)

-      تنها عوامل هزینه، مسائل اخلاقی و عدم پراکندگی یکسان در گروه ها موجب نابرابری حجم نمونه گروه­ ها می­ شود.

-      بزرگ بودن بیش از اندازه حجم نمونه باعث پرتوانی بیش از حد آزمون می‌شود، بدین معنی که ممکن است حتی اختلاف­ های خیلی کوچک و ناچیز معنی‌دار نشان داده شود(۱).

 

چه نوع اطلاعاتی برای برآورد اندازه نمونه در کارآزمایی های اتفاقی شده لازم است:

۱-    اختلاف بین میزان پاسخهای درمانی که باید گرفته شود( مثلا حدس می زنیم رژیم جدید ۳۰ درصد بهتر است)

۲-    برآورد میزان پاسخ درمانی در یکی از گروههای تحت مطالعه( میزان بهبود بیماران، میزان بهبود تاثیر دارو) که ممکن است در اثر تجربیات بالینی یا  مطالعات قبلی بدست آید.

۳-     مقدار اختلاف معنی دار آماری( α)( توصیه شده که ۰.۰۵ یا ۰.۱۰ در نظرگرفته شود)

۴-    قدرت مورد نظر مطالعه(β-۱)( معمولا توان ۸۰ تا ۹۰ درصد در نظر گرفته می شود)

۵-     آیا آزمایش یکطرفه باشد یا دوطرفه؟

مثال: می دانیم که رژیم دارویی( مداخله) معمول، تا ۴۰ درصد موثر است و ما می خواهیم رژیم دارویی جدیدی را که معتقدیم موثرتر است( مثلا تا ۵۰-۶۰ درصد)اگر هدف مطالعه ما مشخص کردن اختلاف تاثیر بهتر رژیم دارویی جدید است، یعنی افزایش میزان درمان شده ها این مطالعه را یکسویه یا یکطرفه گویند.

اما برخی موارد مداخله جدید، نه تنها مفیدتر نیست بلکه زیانبخش است. بنابراین بهتر است اختلاف تاثیر رژیم دارویی جدید را از هردو جهت بررسی کنیم یعنی از آزمون دوسویه استفاده شود یعنی اختلاف تاثیر درمانی نه تنها در جهت افزایش بلکه در جهت کاهش تاثیر نیزدر نظر گرفته شود(۲).

 

 

نویسنده: دکتر میترا ملایی نژاد، استادیار مرکز تحقیقات علوم رفتاری دانشگاه علوم پزشکی اصفهان

 

               منابع:

۱.         آموزش آمار، سایت سلامتی برای همه: رضا اسدی، قابل دسترسی درhttp://www.telehealth.ir/fa

 

۲.       گوردیس لئون ،.ایپدمیولوژی، مترجمین حسین صباغیان و کوروش هلاکویی نائینی،تهران، انتشارات دانشگاه علوم پزشکی تهران، ویرایش دوم. ۱۳۸۲

 

 

بازگشت به صفحه اول