previous pauseresume next

اتفاقی( تصادفی) کردنAllocation of Exposure

 

اتفاقی( تصادفی) کردنAllocation of Exposure

در کارآزمایی بالینی، مواجهه همان مداخله است.  انتخاب اتفاقی افراد مشارکت کننده روشی است آماری که طی آن همه ی شرکت کنندگان به گروههای مورد و شاهد تخصیص می یابند تا آزمایش، پیشگیری یا درمان/ دستکاری یا مداخله در مورد آنان انجام بشود یا نشود.

-      تخصیص تصادفی (براساس اصول احتمالات) ارتباط بین مداخله و مخدوش کننده بالقوه را حذف می کند. 

-      مخدوش کنندگی: ارتباط غیر علیتی مشاهده شده بین مواجهه و پاسخ به علت وجود یک متغیر سوم (مخدوش کننده) است.

·         انتخاب تصادفی برای از بین بردن تورش/سوگیری( Bias) است که قابلیت مقایسه ی گروهها را امکان پذیر می نماید.

·         از لحاظ نظری، با همسان سازی(Matching) هم می توان از  قابل مقایسه بودن گروهها مطمئن شد ولی همسان سازی را تنها می توان از نظر عوامل مهم انجام داد ،در حالی که ممکن است عوامل دیگری هم باشند که اثر آنها را نتوان  تعیین نمود یا ناشناخته باشند ولی مهم هم باشند. با فرایند اتفاقی کردن می توان امیدوار بود  که این عوامل بین دوگروه بطور مساوی توزیع شده است.

·         اتفاقی کردن، قلب کارازمایی شاهد دار است و با این کار این اطمینان حاصل میشود که گروهها طوری قابل مقایسه شوند که بتوان عوامل نظیر به نظیر را با هم مقایسه کرد.

·         اتفاقی کردن برای غلبه بر" تورش انتخاب" توسط بیماران و یا ارائه کننده خدمات/ مداخلات  انجام می شود.

·         هرگاه مشابه بودن هر دو گروه از نظر برخی متغیرها یا ویژگیهایی که ممکن است برپیامد آزمایش تاثیر بگذارند( مانند سن و جنس) اهمیت اساسی داشته باشد، همه جمعیت مورد مطالعه را می توان برحسب متغیرهابه" زیر گروههایی" طبقه بندی نمود و افراد هر زیر گروه را" بصورت اتفاقی" به گروه مورد و شاهد تخصیص داد.

·          انتخاب اتفاقی فقط پس از وارد شدن شرکت کننده در بررسی یعنی پس از احراز صلاحیت شرکت در کارآزمایی و گرفتن موافقت آگاهانه ی شرکت در پژوهش انجام می گیرد.

·          انتخاب اتفاقی را با استفاده از جدول اعداد تصادفی بهتر می توان انجام داد.

·          اختلاف اصلی بین کارآزمایی بالینی شاهد دار تصادفی شدهRCT))  و مطالعه تحلیلی آن است که در در مطالعات تحلیلی ، تفاوت بین گروه بیمار و غیر بیمار( مواجهه و عدم مواجهه) از قبل روی داده است و اتفاقی کردن انجام نمی شود و تنها راه انتخاب برای اطمینان از قابل مقایسه بودن گروهها در مطالعات تحلیلی، همسان سازی است.

 

نویسنده: دکتر میترا ملایی نژاد، استادیار مرکز تحقیقات علوم رفتاری دانشگاه علوم پزشکی اصفهان

 

               منابع:

·         پارک جی ای ، پارک ک،. اصول  و روشهای اپیدمیولوژیِ؛ جمعیت شناسی و آماری بهداشتی، جلد اول مترجم: حسین شجاعی و حسین ملک افضلی ، تهران، چاپ ششم ۱۳۸۲

·         گوردیس لئون ،.ایپدمیولوژی، مترجمین حسین صباغیان و کوروش هلاکویی نائینی،تهران، انتشارات دانشگاه علوم پزشکی تهران، ویرایش دوم. ۱۳۸۲

·         راهنمای ثبت کارازمایی ها در سامانه کارازمایی های بالینی ایران قابل دسترسی در http://irct.ir

·           آموزش آمار، سایت سلامتی برای همه: رضا اسدی، قابل دسترسی درhttp://www.telehealth.ir/fa

 

بازگشت به صفحه اول